ذكر ثناء الله ورسوله الكريم على عبده وخليله إبراهيم (4/4)
Allah'ın ve Kerim Resulünün, kulu ve halili İbrahim'i övmesinin zikri (4/4)
وأما الحديث الآخر الذي قال الإمام أحمد: حدثنا وكيع وأبو نعيم، حدثنا
سفيان - هو الثوري - عن مختار [بن مختار (1) ] بن فلفل، عن أنس ابن مالك،
قال: قال رجل للنبي صلى الله عليه وسلم: يا خير البرية.
فقال: " ذاك إبراهيم " فقد رواه مسلم من حديث الثوري وعبد الله بن إدريس،
وعلي بن مسهر ومحمد بن فضيل، أربعتهم عن المختار بن فلفل.
وقال الترمذي: حسن صحيح.
وهذا (2) من باب الهضم والتواضح مع والده الخليل عليه السلام كما قال: "
لا تفضلوني على الأنبياء ".
وقال: " لا تفضلوني على موسى، فإن الناس يصعقون يوم القيامة فأكون أول من
يفيق، فأجد موسى باطشا بقائمة العرش، فلا أدري أفاق قبلي أم جوزي بصعقة
الطور؟ ".
وهذا كله لا ينافي ما ثبت بالتواتر عنه صلوات الله وسلامه عليه من أنه
سيد ولد آدم يوم القيامة.
وكذلك حديث أبى من كعب في صحيح مسلم: " وأخرت الثالثة ليوم يرغب إلي
الخلق كلهم حتى إبراهيم ".
ولما كان إبراهيم عليه السلام أفضل الرسل وأولي العزم بعد محمد صلوات
الله وسلامه عليهم أجمعين، أمر المصلي أن يقول في تشهده، ما ثبت في
الصحيحين من حديث كعب بن عجرة وغيره، قال: قلنا يا رسول الله، هذا السلام
عليك قد عرفناه فكيف الصلاة عليك؟ قال: " قولوا اللهم صل على محمد [وعلى آل
محمد] (1) كما صليت على إبراهيم [وعلى] (1) آل إبراهيم، وبارك على
محمد وعلى آل محمد كما باركت على إبراهيم [وعلى] (1) آل إبراهيم، إنك
حميد مجيد.
* * * وقال الله تعالى: " وإبراهيم الذى وفى ".
قالوا: وفى جميع ما أمر به وقام بجميع خصال الإيمان وشعبه، وكان لا يشغله
مراعاة الأمر الجليل عن القيام بمصلحة الأمر القليل، ولا ينسيه القيام
بأعباء المصالح الكبار عن الصغار.
قال عبد الرزاق: أنبأنا معمر، عن ابن طاووس عن أبيه، عن ابن عباس [في
قوله تعالى] (1) : " وإذ ابتلى إبراهيم ربه بكلمات فأتمهن " قال: ابتلاه
الله بالطهارة: خمس في الرأس، وخمس في الجسد.
في الرأس: قص الشارب، والمضمضة، والسواك، والاستنشاق، وفرق (2) الرأس.
وفى الجسد: تقليم
الأظفار، وحلق العانة، والختان، ونتف الإبط، وغسل أثر الغائط والبول
بالماء.
رواه ابن أبي حاتم.
وقال: وروي عن سعيد بن المسيب ومجاهد والشعبي والنخعي وأبي صالح وأبي
الجلد نحو ذلك.
قلت: وفي الصحيحين عن أبي هريرة عن النبي صلى الله عليه وسلم قال: "
الفطرة خمس: الختان، والاستحداد، وقص الشارب، وتقليم الأظفار، ونتف الإبط
".
وفي صحيح مسلم وأهل السنن من حديث وكيع، عن زكريا بن أبي زائدة، عن مصعب
بن شيبة العبدري المكي الحجبي، عن طلق بن حبيب العترى، عن عبد الله بن
الزبير، عن عائشة قالت: قال رسول الله
صلى الله عليه وسلم: " عشر من الفطرة: قص الشارب، وإعفاء اللحية،
والسواك، واستنشاق الماء، وقص الأظفار، وغسل البراجم (1) ، ونتف الإبط وحلق
العانة، وانتقاص الماء، يعني الاستنجاء ".
وسيأتي [في ذكر (3) ] مقدار عمره والكلام على الختان.
والمقصود أنه عليه الصلاة والسلام كان لا يشغله القيام بالإخلاص لله عز
وجل وخشوع العبادة العظيمة، عن مراعاة مصلحة بدنه، وإعطاء كل عضو ما يستحقه
من الإصلاح والتحسين، وإزالة ما يشين ; من زيادة شعر أو ظفر أو وجود قلح
(2) أو وسخ.
فهذا من جملة قوله تعالى في حقه من المدح العظيم: " وإبراهيم الذي وفى "
Türkçe Tercüme
Allah'ın ve Kerim Rasûlü'nün Kulu ve Halili İbrahim'e Övgüsü (4/4)
İmam Ahmed'in naklettiği diğer bir hadis şöyledir: Bize Veki' ve Ebu Nuaym anlattı, dedi ki, bize Süfyan -yani es-Sevrî- Muhtar b. Fülfül'den, o da Enes b. Malik'ten şöyle rivayet etti: Bir adam Peygamber sallallahu aleyhi ve sellem'e "Ey yaratılmışların en hayırlısı" dedi. Peygamber şöyle buyurdu: "O İbrahim'dir." Bu hadisi Müslim, Sevrî, Abdullah b. İdris, Ali b. Müshir ve Muhammed b. Fudayl'ın rivayetiyle -dördü de Muhtar b. Fülfül'den- nakletmiştir. Tirmizî ise "hasen sahih" demiştir.
Bu, Halil aleyhisselam olan babasına karşı gösterilen bir alçakgönüllülük ve tevazu babındandır; nitekim Peygamber şöyle buyurmuştur: "Beni peygamberlere üstün tutmayın." Yine şöyle demiştir: "Beni Musa'ya üstün tutmayın. Çünkü kıyamet günü insanlar bayılacak, ben ilk ayılan olacağım. Musa'yı Arş'ın kenarına tutunmuş bulacağım; benden önce mi ayıldı, yoksa Tûr'daki bayılmanın karşılığı olarak mı böyle oldu bilemiyorum."
Bütün bunlar, Peygamber sallallahu aleyhi ve sellem hakkında tevatürle sabit olan "kıyamet günü Âdem oğullarının efendisi olacağı" hakikatiyle çelişmez. Nitekim Sahih-i Müslim'de Übey b. Ka'b hadisinde şöyle geçer: "Üçüncü (duamı) öyle bir güne erteledim ki, o gün bütün yaratılmışlar -İbrahim de dahil- bana yönelecek."
İbrahim aleyhisselam, Muhammed sallallahu aleyhi ve sellem'den sonra peygamberlerin en faziletlisi ve azim sahibi peygamberlerin en üstünü olduğu için, namaz kılan kişiye teşehhüdünde şunu söylemesi emredilmiştir. Bu, Sahihayn'da Ka'b b. Ucre'den ve başkalarından rivayet edilerek sabit olmuştur. Ka'b b. Ucre der ki: "Ya Rasulallah, sana selam vermeyi öğrendik; peki sana nasıl salavat getirelim?" dedik. Rasulullah şöyle buyurdu: "Deyiniz ki: Allahümme salli alâ Muhammedin ve alâ âli Muhammed, kemâ salleyte alâ İbrahime ve alâ âli İbrahim; ve bârik alâ Muhammedin ve alâ âli Muhammed, kemâ bârekte alâ İbrahime ve alâ âli İbrahim; inneke hamîdün mecîd (Allah'ım, Muhammed'e ve Muhammed'in âline salât et, tıpkı İbrahim'e ve İbrahim'in âline salât ettiğin gibi; Muhammed'e ve Muhammed'in âline bereket ver, tıpkı İbrahim'e ve İbrahim'in âline bereket verdiğin gibi; şüphesiz sen övgüye layıksın, şanı yücesin)."
Yüce Allah şöyle buyurmuştur: "Ahdine vefa gösteren İbrahim..."
Müfessirler dediler ki: Kendisine emredilen her şeyde vefa gösterdi, imanın bütün özelliklerini ve şubelerini yerine getirdi; büyük bir işe riayet etmek onu küçük bir işin gereğini yapmaktan alıkoymadı, büyük maslahatların yükünü taşımak da onu küçük olanları unutturmadı.
Abdürrezzak dedi ki: Bize Ma'mer haber verdi, o da İbn Tavus'tan, o da babasından, o da İbn Abbas'tan naklen, yüce Allah'ın "Hani Rabbi İbrahim'i birtakım kelimelerle sınamış, o da onları tamamlamıştı" ayeti hakkında şöyle dedi: Allah onu temizlikle sınadı: Beşi başta, beşi bedende (olmak üzere on şeyle).
Başta olanlar: Bıyığı kısaltmak, ağza su vermek (mazmaza), misvak kullanmak, buruna su çekmek (istinşak) ve saçı ayırmak (fark).
Bedende olanlar: Tırnakları kesmek, kasık kıllarını tıraş etmek, sünnet olmak, koltuk altı kıllarını yolmak ve büyük-küçük abdest kalıntısını suyla temizlemek.
Bunu İbn Ebu Hatim rivayet etmiştir.
Yine dedi ki: Bu benzer görüş Said b. Müseyyeb, Mücahid, Şa'bi, Nehai, Ebu Salih ve Ebu'l-Cild'den de rivayet edilmiştir.
Derim ki: Sahihayn'da Ebu Hüreyre'den, Peygamber sallallahu aleyhi ve sellem'in şöyle buy
Yapay zekâ destekli tercümedir; ilmî çalışmalar için aslına başvurunuz.