المرابطة السادسة في توبيخ النفس ومعاتبتها (3/5)

السادسة في توبيخ النفس ومعاتبتها

Ölümden sonra. İşte bunun için beşer sâdı sallallahu aleyhi ve sellem şöyle buyurdu: "Kud-s Ruhu'nun kalbime nefhettiği şey şudur: Kimi seversen (sevseydin) bilsin ki ondan ayrılacaksın; ne istersen yap, çünkü onun karşılığını bulacaksın; nasıl yaşamak istersen yaşa, çünkü sen öleceksin." Eyvah sana ey nefs! Senin bilmediğin mi ki, dünya nimetlerine bakan ve onunla anısan her kişi, ölüm onun arkasında beklemekte iken aslında ayrılış anında kendisine büyük pişmanlıklar hazırlamaktadır? O, yok olup giden zehirden başkası almamaktadır ve bilmemektedir. Ya da geçmiş insanlara bakmıyor musun? Nasıl bina yaptılar, yükseltiler, sonra gittiler ve boş bıraktılar? Allah'ın onların ülkelerini ve evlerini nasıl düşmanlarına miras kıldığını görmüyor musun? Onları görmüyor musun? Yemeyecekleri malı toplarlar, oturmayacakları yerleri bina ederler, elde edemeyecekleri şeyleri umut ederler. Biri gök tarafına yükseltilmiş bir saray inşa eder, oysa onun ikameti yeryüzünün altına kazılmış bir mezardır. Dünyada bundan daha büyük aptallık ve baştan savma var mı? Biri dünyasını imar eder oysa ondan kesinlikle ayrılacaktır; âhiretini harap eder oysa şüphesiz ona gidecektir.

Ey nefs, bu aptallara onların aptallıklarına yardımcı olmaktan utanmıyor musun? Bilmelisin ki sen iyi görebilen biri değilsin ki bu işlere hidayete eressin; fakat tabiatın gereği taklid ve ittibaa eğilimlisin. Peygamberlerin, âlimlerin ve hükemânın aklını, dünyadaki bu batıl insanların aklıyla karşılaştır. Eğer kendinizde akıl ve zeka olduğuna inanıyorsanız her iki grubtan daha akıllı olanı takip edin.

Ey nefs, ne kadar şaşılacak durumun, ne kadar ağır cehaletin, ne kadar aşikâr taş çıkmanın var! Sana hayret! Nasıl bu kadar açık, kadir kapı hükümlerden göz kapatıyorsun? Belki sana, ululuk sevgisi sarhoş etmiş, onu anlamanı aptallaştırmıştır. Ya da düşünmüyor musun ki ululuk, insanların bazı kimseleri sana meyl etmesinden başka bir anlama gelmez? Farz et ki yeryüzündeki herkes sana secdeler vermiş, sana itaat etmiştir. Bilmediğin mi ki elli sene sonra ne sen kalacaksın ne de yeryüzündekilerden seni tapan ve sana secdeler veren bir kimse kalacak? Senin hatırın ve seni anlatanların hatırı da kaybolacak, tıpkı senden önceki meleklere olduğu gibi. Onlardan birisini duyu mu? Onlardan sesini işit mi? Peki, ey nefs, ecdedi ebede kalan bir şeyi, elli seneyi aşmayan bir şeyle nasıl satıyorsun? Gerçi sen yeryüzünün meleklerinden bir melek olsanız ve şark ve garb sana teslim olup, boyunlar sana itaat edip, sebeplerin senin için düzülüp, fakat geri çekilişinin ve saadetinin seni hatta mahalleni kara, dahası harap etmesi: kâhil mi gösterir mi? Eğer sen ey nefs, dünya nimetlerinden, ahiret cehaletin ve göz kesitin yüzünden vazgeçmesen de, on bin aylar temiz bırakıp, kötü hisselerin bolluğundan, hızlı yok oluşundan korkmaktan vazgeçmiyor musun? Veya çokları senden yüz çevirdikten sonra pek azından yüz çevirmediğin ne diye? Sana yardımcılık ederken daha seni yok etmeyen kişilerin cinsiyetinden bile yüz çevirmeden dünyanın sevinçli mi? Belki yardımcı olursa da, memleketiniz Yehudi ve Mecusilerin bir cemaaatinden bo değil, seni önde alıp, nimetinde seni aşan müzeyyince göstermez mi? Peh! Böyle dünyadaki zillet! Ne kadar cehil ve ne kadar hisse ve ne kadar düşük rey! Peygamberlerin ve sıddıkların yakınında tanrı dünyasının cennetinde ebedi olma istekli değilsin de, cehil halkının sırasında aptal bir ede azizler arasında pek az gün mi olmayı tercih ettin? Vah sana! Dünya ve dini kaybettin! Acele et ey nefs! Çünkü helâk kenarına geldin, ölüm yaklaştı, muhtâr bildirdi. Ölümden sonra senin için kim salâ kılacak? Ölümden sonra senin için kim oruç tutacak? Ölümden sonra senin için kim Rabbini hoşnut edecek?

Vah sana ey nefs! Sende sayılı günlerden başka bir şey yok, o da ticaretinde pazarladığın bir mallı. Hâlbuki çoğunu israf ettin. Eğer ömrünün bakiyesinde kaybettiklerin için ağlasan da nafile, çünkü nefsinin hakkına kâsırsan. Peki, bakiyeyi de israf edersen ve âdetine devam edersen? Bilmediğin mi ey nefs, ölüm senin vaktin, mezar senin evin, toprak senin yatağın, solucan senin arkadaşın, büyük korku senin önündedir? Bilmediğin mi ey nefs, ölüler ordularının şehrin kapısında seni bekleyip, hepsinin ağır yeminler yaptığını ki onlar yerlerinden kımıldamayacaklar, seni kendileriyle almadıkça? Bilmediğin mi ey nefs, onların dünyadaki hayata dönemek istediğini, bir gün bile dünyaya dönebilseler, yaşadıkları eksiğini tamamlamakla aşgını çekmek istediğini? Senin günün, onlardan bütün dünya karşılığında aşınmış olsa da, eğer gücü olsaydı almak isteyecek nerdeyse bir nefes. Sende öyleyken günleri gaflet ve boşluğunda