بيان فضيلة الشكر

Şükrün Faziletinin Beyanı

Bilin ki Allah Teâlâ Kur'ân-ı Kerim'de şükrü zikrle birleştirmiştir. Hâlbuki şöyle buyurmuştur: "Allah'ın zikri daha büyüktür." Sonra şöyle buyurdu: "Beni anıyorsanız ben de sizi anırım; bana şükretsiniz, nankörlük etmeyiniz." Ve şöyle buyurdu: "Eğer şükredecek olursanız sizi azablandırmakla ne işi vardır Allah'ın?" Ve şöyle buyurdu: "Şükredenler kimseleri mükerremiyle cezalandıracağız." Ve aziz ve celil olan Teâlâ, lanet yediğinin haberi vermek suretiyle şöyle buyurdu: "Onlar için senin doğru yoluna çıkacağım." Denilmiştir ki, bu yol şükrün yoludur. Şükrün mertebesinin yüksekliği hasebiyle la'neti meyyit, halkı sözüyle sattığından: "Kullarımın çoğunu şükredenler bulamamanı." Ve şöyle buyurdu: "Kullarımdan azı olanlar şükredenlerdir." Allah Teâlâ şükürle beraber artışı kesin kılmış, hiçbir istisna yapmamıştır. Buyurdu: "Eğer şükredecek olursanız size mutlaka artıracağım." Beş şeyde istisna kılmıştır: zenginlik, dua kabulü, rızık, mağfiret ve tövbede. Buyurdu: "Kabulün ise lutfundan sizi zengin kılacaktır, eğer dilerse." "Dediğiniz şeyi (dileyen) kaldıracaktır, eğer dilerse." "Rızık vermiştir, kimi dilerse sınır olmaksızın." "Bundan aşağı olanları (veya bunu) affedecektir, kimi dilerse." "Tövbeyi kabul edecektir, kimi dilerse." Bu şükür, Tanrısallığın ahlakından birisidir. Zira Teâlâ buyurdu: "Allah şükrenen, halimdir." Allah Teâlâ şükrü Cennethalkının konuşmasının anahtarı kılmıştır. Buyurdu: "Dediler: hamd Allah'a ki vaadini bize doğru çıkardı." "Ve son duaları: hamd Allah'a ki bütün alemlerin Rabbidir."

Haberler bakımından da, Resûlullah sallallahu aleyhi ve sellem şöyle buyurmuştur: "Yiyip şükreden, oruca devam eden sabıra benzer." Âişe'ye Attâ'dan rivayet edilen hadiste: "Âişe'ye girdim, kendisine dedim: Resûlullah sallallahu aleyhi ve sellem'den gördüğün en acayip şey haber ver. Dedi: Evet, her işi acayip değildi—hadis gece namazında ağlamasında geçer. Bunu Ebû'ş-Şeyh, İbn Hibbân ve İbn Cevzi rivayet etmiştir. Senedinde Ebû Cenâb vardır. Adı Yahyâ b. Ebî Habbestir, çoğunluk onu zayıf saymıştır. İbn Hibbân bunu sahihinde, Abdülmelik b. Ebî Süleymân'dan Attâ yoluyla rivayet etmiştir, ancak Âişe'nin "evet, her işi acayip değildi" sözünü bırakmıştır. Bu hadis Müslim'de, Urvetü'n-Zebarî'den Âişe'den rivayet edildikten sonra hadisteki son kısımla sınırlandırılmıştır. Bu durum ağlamanın hiçbir zaman kesilmemesi gerektiğini delalet eder." Ve bu sır, rivayet olunan şeye işaret eder: Peygamberlerden biri küçük bir taş yanından geçmiş, ondan çok su çıktığını görerek şaşırmış. Allah Teâlâ taşı konuşturtmuş, taş demişti: "Allah'ın 'Onun yakıtı insanlar ve taşlardır' sözünü işittiğim andan beri ondan korkmakla ağlıyorum." Taş ondan kurtulmayı dilemiş, Allah onu kurtarmış. Bir müddet sonra yine öyle ağladığını gördüğünde: "Niçin şimdi ağlamıyorsun?" diye sormuş. Taş dedi: "O, korku ağlasıydı; bu, şükür ve sevinç ağlasıdır. Kulun kalbi taş gibiyedir veya daha sert. Onun katılığı, ancak korku ve şükrün hâlinde ağlamakla gider." Ondan rivayet olunur ki, şöyle buyurmuştur: "Kıyamet günü nida edilecek: Hamd edenleri kalk! Diye bir grup kalkacak, onlar için bir bayrak dikilecek, Cennete girecekler." Denildi: "Hamd edenleri kim?" Dedi: "Allah'a her hâlde şükrü yapanlar." Bir başka rivayete göre, Peygamberimize, Ayyûb aleyhisselâm'a ilham buyurmuştur: "Ben, şükrü dostlarımdan karşılık olarak kabul ettim." Yine Allah Teâlâ ona ilham buyurdu: Sabırlara ait olan bir vasıfta—onların yurdu Selam ürüdür; onu girerlerse onlara şükrü ilham eder, o en güzel sözdür. Şükür anında onlardan artışını istemişim; bana bakışlarıyla onları artıracağım. Kenzlerle ilgili (âyet) inmişse, Ömer radiyallahu anhu: "Hangi mal tuttuk?" diye sordu. Peygamber sallallahu aleyhi ve sellem: "Biriniz zâkir bir lisan veya şâkir bir kalp tutup alsın." İbn Mesûd radiyallahu anhu dedi: "Şükür imanın yarısıdır."