$ 52- عتبة بن غزوان

52- Utbe b. Gazvân b. Câbir b. Vehb b. Nesîb b. Zeyd b. Mâlik b. el-Hâris b. Avf b. Mâzin b. Mansûr b. İkrime b. Hasefe b. Kays b. Aylân b. Mudar. Künyesi Ebû Abdullah'tır.

İbn Sa'd şöyle dedi: Bazılarının onun künyesini Ebû Gazvân olarak verdiğini de duydum. Uzun boylu ve yakışıklı bir kimseydi. İslam'a ilk girenlerdendi; Habeşistan toprağına yapılan ikinci hicrete katılmıştı. Resûlullah sallallahu aleyhi ve sellem'in ashabı arasında adı sayılan ünlü okçulardandı.

3088- Bize Muhammed b. Ömer haber verip dedi ki: Bana Utbe b. Gazvân'ın torunlarından Cübeyr b. Abdullah ve İbrahim b. Abdullah anlatıp şöyle dediler: Utbe b. Gazvân hicret edip Medine'ye geldiğinde kırk yaşındaydı.

3089- Bize Muhammed b. Ömer haber verip dedi ki: Bize Hakîm b. Muhammed, babasından haber verdi; o şöyle dedi: Utbe b. Gazvân ve azatlısı Habbâb, Medine'ye hicret ettiklerinde Abdullah b. Seleme el-Aclânî'nin yanına konakladılar.

3090- Bize Muhammed b. Ömer, Mûsâ b. Muhammed b. İbrâhim'den, o da babasından haber verdi; o şöyle dedi: Resûlullah sallallahu aleyhi ve sellem, Utbe b. Gazvân ile Ebû Dücâne'yi birbiriyle kardeş yaptı.

3091- Bize Muhammed b. Ömer haber verip dedi ki: Bana Cübeyr b. Abdullah ve İbrahim b. Abdullah anlatıp şöyle dediler: Ömer b. el-Hattâb, Utbe b. Gazvân'ı Basra'ya vali tayin etti. Basra'yı ordugah-şehir haline getiren, sınırlarını planlayan odur. Orası daha önce Übülle olarak biliniyordu. Mescidi de kamıştan inşa etti.

Muhammed b. Ömer şöyle dedi: Utbe'nin Sa'd b. Ebî Vakkâs ile birlikte olduğu, Ömer'in kendisine yazdığı mektuptaki emri üzerine Sa'd'ın onu Basra'ya gönderdiği de söylenir. Basra'daki valiliği altı ay sürdü, ardından Medine'ye Ömer'in yanına geldi. Ömer onu tekrar Basra'ya vali olarak geri gönderdi. Ömer b. el-Hattâb'ın halifeliği döneminde, hicri on yedi yılında elli yedi yaşındayken vefat etti. Karın hastalığına yakalanmıştı ve Ma'din-i Benî Süleym mevkiinde öldü. Kölesi Süveyd, onun eşyalarını ve terekesini Ömer b. el-Hattâb'a getirdi.