بيان ذم البخل (2/2)

بيان البخل ذمّ (2/2)

Cennetin başında yer alan "Tasnim"den (safî balın akıtıldığı kaynağından) cennanda şarap, bal ve süt nehirleri fışkırıp akmıştır. Sonra cennet'e: "Sırrını, iç perde desenlerini, tahtını, mücevherlerini, kıyafetlerini ve hurilarının güzellüğünü göster" dedi. Cenneti bunu gösterince ona bakıp "Konuş" dedi. Cennet şöyle dedi: "Bana giren kimse için ne güzel!" Allah Teâlâ buyurdu: "Aziz varlığıma yemin olsun ki, seni hiçbir cimri'ye iskan ettirmeyeceğim."

Ömer b. Abdülaziz'in kız kardeşi Ümmü'l-Benin şöyle demiştir: "Cimriye lanet olsun! Eğer cimrilik bir gömlek olsaydı onu giymezdim, eğer bir yol olsaydı ondan yürümezdim."

Talha b. Ubeydullah (radıyallahu anh) şöyle demiştir: "Bizim mallarımızda cimrilerin bulduğu şeyi mutlaka buluruz, ancak sabırlı davranırız."

Muhammed b. el-Münkedir şöyle demiştir: "Eğer Allah bir topluma kötülük isterse, o toplum üzerine kötülüğü yönetir ve rızıklarını cimrilerin ellerine verir" denilirdi.

Ali (kerremallahu veche) hutbesinde şöyle demiştir: "İnsanlara acı bir zaman gelecektir; varlıklı kimse elindeki malı sıkı tutacak, oysa kendisine bunu yapmasını emredilmemiştir." Allah Teâlâ buyurdu: "Aranızdaki fadlı (ihsan ve merhameti) unutmayınız."

Abdullah b. Amr şöyle demiştir: "Harislik cimrilikten daha şiddetlidir; çünkü harisi kimse başkasının elindeki malı o kadar çok ister ki alıp almıştır, kendi elindekini ise alıkoyup saklar. Cimri ise sadece kendi elindekine cimrilik yapar."

eş-Şebi demiştir: "Bilmem hangisi cehennem ateşinde daha derin bir çukurda: cimrilik mi, yoksa yalan söyleme mi?"

Rivâyet olunur ki, Hind'in hakimi Enûşirvan'a Bizans'ın filozofu geldi. Hinduya: "Konuş" dedi. Hindu şöyle cevap verdi: "İnsan içindeki en iyisi, kendisinin cömert, öfkelendiğinde ağırbaşlı, söz söylerken sabırlı, yüksek konumdayken alçakgönüllü ve her akrababasına şefkatli kişidir."

Bizanslı filozof ayağa kalkıp şöyle demiştir: "Cimri olan kimsenin malını düşmanı verir. Kimin şükrü az ise asla başarı bulamaz. Yalancılar kınanmış kimselerdir, dedikodu yapanlar da fakir olarak ölürler. Kim merhamet etmezse, kendisine merhametsiz biri musallat edilir."

ed-Dahhâk, Allah Teâlâ'nın "İşte onların boynunlarına prangalar geçirdik" ayetine dair şöyle demiştir: "Cimrilik, Allah'a; onların elleri Allah yolunda harcamaktan alıkoymuştur, bundan dolayı hidayeti göremezler."

Kab şöyle demiştir: "Her sabahtan gündüzden iki melek vardır ki, şöyle davet ederler: 'İlâhi! Malını akıtana çabuk berbat et, harcayıp seyyâren olana çabuk nakîb (halefi, yerine kalanı) ver!'"

el-Esamû'î demiştir: "Bir Arap'ı işittim; bir adamı tarif ederken şöyle dedi: 'Filan adam benim gözümde küçülüp gitti, çünkü dünya onun gözünde büyüdü. Sanki dilenci ona melekü'l-mevt (ölüm meleği) görünüyor!'"

Ebû Hanife (rahimehullah) demiştir: "Cimriyi adil (hakim) olarak görmem; çünkü cimrilik onu aşırı dikkat etmeye sevk eder, hükküne fazlasını alır, boğulmaktan korktuğu için. Böyle olan kimse emanete mutemet olamaz."

Ali (kerremallahu veche) demiştir: "Vallahi, hiçbir cömert kimse kendi hakkını çok sıkı takip etmez."

Allah Teâlâ buyurdu: "Bir kısmını takip et, bir kısmından yüz çevir."

el-Câhız demiştir: "Lezzetlerden sadece üç tane kaldı: cimrilerin kanının akması, kurutulmuş etin yenmesi ve uyuz kaşınmasından haz duyma!"

Beşr b. el-Hâris demiştir: "Cimri'nin gıybeti yoktur." (Yani sırrı yoktur, çünkü kusurları bellidir.)

Nebi (sallallahu aleyhi ve sellem) demiştir: "Böylece sen de cimri oldun."

Bir kadın, Resûlullah (sallallahu aleyhi ve sellem) huzurunda överken, "Oruç tutan, gece namazı kılan, fakat içinde cimrilik vardır" denildi. Resûlullah dedi: "Eğer böyle ise onun nesi hayır?"

Beşr demiştir: "Cimri'ye bakmak kalbi katılaştırır; cimrileri karşılamak müminlerin kalbine yaşlı acı verir."

Yahyâ b. Muâz demiştir: "Cömert kimselerin kalbirnde sadece sevgi vardır, hatta fâsık olsalar bile. Cimrilerin kalbirnde sadece nefret vardır, hatta takva sahibi olsalar bile."

İbnu'l-Mu'tez demiştir: "En cimri insanlar mallarına en cömert, ırz ve şerefine en cimri kişilerdir."

Yahyâ b. Zekeriyyâ (aleyhmassem) İblis'i insan kılığında görmüştür. Ona dedi: "Ey İblis! Sana en sevgili ve en nefret edilen insanları haber ver." İblis cevab verdi: "Bana en sevgili insan müminin cimrisidir; bana en nefret ettiğim ise fâsık cömerttir." Yahyâ dedi: "N