بيان مثل القلب بالإضافة إلى العلوم خاصة (3/3)

Kalbin İlimlerle Olan İlişkisindeki Misalinin Açıklanması (3/3)

...hataya düşmenin imkânsızlaştığı açık bir üstünlükle.

Evet, onlar aynı zamanda ilimlerin miktarları ve keşf mertebeleri bakımından da farklılık gösterirler. Keşf mertebelerine gelince; bunun misali, birinin evdeki Zeyd'i yakından, evin avlusunda ve güneşin parladığı bir vakitte görüp onu tam olarak algılaması, diğerinin ise onu bir evin içinde, uzaktan yahut akşamüstü görmesidir. İkinci adamın zihninde, onun Zeyd olduğuna kesin kanaat getireceği bir suret belirir ancak suretindeki ince ve gizli ayrıntılar zihninde tam şekillenmez. İlahî meselelerin müşahedesindeki farklılık da bu şekilde tasavvur edilir.

İlimlerin miktarına gelince; bu da bir adamın evde Zeyd'i, Amr'ı, Bekr'i ve başkalarını görmesi, diğerinin ise sadece Zeyd'i görmesi gibidir. Dolayısıyla bu bilgi, bilinenlerin çoğalmasıyla kuşkusuz artar.

İşte kalbin ilimlerle olan ilişkisindeki durumu budur. En doğrusunu Allah Teâlâ bilir.