الفصل الثالث من كتاب قواعد العقائد في لوامع الأدلة للعقيدة التي ترجمناها بالقدس

Kavâidü'l-Akâid'in üçüncü faslı, Kudüs'te tercüme ettiğimiz akideyi izah eden Levâmiu'l-Edille'den

Bismillâhirrahmânirrahîm.

Hamd, ehl-i sünnet cemaatini yakîn nurlarıyla temyiz eden, hak taraftarlarını dinin temel direklerine hidayetle seçkin kılan, onları sapıkların eğriliğinden ve inkarcıların dalâletinden koruyan, peygamberlerin efendisine uymaya muvaffak kılan, en şerefli sahâbenin yoluna tâbi olmaya yönelten ve sâlih selefin izini takip etmeyi kolaylaştıran Allah'a mahsustur; ta ki akılların gereklerinden sağlam ipe, öncekilerin gidişatından ve akîdelerinden ise apaçık yola sarılsınlar. Böylece sözde akılların sonuçları ile nakledilen şeriatın hükümlerini birleştirdiler ve "Allah'tan başka ilah yoktur, Muhammed Allah'ın Resulüdür" şeklinde ibadet ettikleri sözün, bu şehadetin döndüğü kutuplar ve asıllar tam olarak kavranmadıkça bir faydası ve neticesi olmayacağını gerçekleştirdiler. Ve bildiler ki şehadet kelimeleri, veciz olmasına rağmen, ilahın zâtını ispatı, sıfatlarını ispatı, fiillerini ispatı ve resulün doğruluğunu ispatı içermektedir. Ve öğrendiler ki imanın binası bu dört rükün üzerine kuruludur; her bir rükün de on asıl üzerine döner.

Birinci Rükün: Allah Teâlâ'nın zâtının bilinmesi hakkındadır ve on asıl üzerine döner: Allah Teâlâ'nın varlığının bilinmesi, kadîm olduğunun, bâki olduğunun, cevher olmadığının, cisim olmadığının, araz olmadığının bilinmesi; sübhânehû'nun bir yöne mahsus olmadığının ve bir mekânda karar kılmadığının bilinmesi; görüleceğinin ve bir olduğunun bilinmesi.

İkinci Rükün: O'nun sıfatları hakkındadır ve on asıl içerir: O'nun hayy, âlim, kâdir, mürîd, semî', basîr, mütekellim olduğunun, sonradan olan şeylerin hulûlünden münezzeh bulunduğunun, kelâmının, ilminin ve iradesinin kadîm olduğunun bilinmesidir.

Üçüncü Rükün: Allah Teâlâ'nın fiilleri hakkındadır ve on asıl üzerine döner: Kulların fiillerinin Allah Teâlâ tarafından yaratıldığı, bunların kullar tarafından kesbedildiği, Allah Teâlâ tarafından murad edildiği; O'nun yaratma ve icat etmede lütufkâr olduğu; O'nun Teâlâ'nın güç yetirilemeyecek şeyi teklif edebileceği; masum kimseye elem verebileceği ve en uygun olanı gözetmenin O'na vâcip olmadığı; şeriat olmaksızın hiçbir vücûbun bulunmadığı; peygamberlerin gönderilmesinin câiz olduğu; peygamberimiz Muhammed sallallâhu aleyhi ve sellem'in nübüvvetinin mucizeyle desteklenerek sabit olduğudur.

Dördüncü Rükün: Sem'iyyât (naklî/işitsel deliller) hakkındadır ve on asıl üzerine döner: Haşrin ve neşrin ispatı, Münker ve Nekir'in sorgusu, kabir azabı, mizan, sırat, cennet ve cehennemin yaratılmışlığı, imamet hükümleri, sahâbenin fazîletinin sıralamalarına göre olması ve imametin şartlarıdır.